Özgür Hüseyin Akış’tan Yeni Kitap: Sınıfın Görünmeyenleri – Setlerde Çalışan Çocuk İşçiler
Özgür Hüseyin Akış, çocuk emeği ve sınıf ilişkileri üzerine çalışmalarını yeni kitabıyla sürdürüyor. Kitap Yazılama yayınevi aracılığı ile okurlarına ulaşacak. Sınıfın Görünmeyenleri – Setlerde Çalışan Çocuk İşçiler adıyla hazırlanan kitap, medya ve kültür endüstrisinin görünmeyen yüzlerinden biri olan çocuk emeğini ele alıyor. Yazar daha öncede Sınıfın Görünmeyenleri Mülteci Çocuk işçilerin emeği üzerine bir çalışma yürütmüştü.
Sinema filmleri, televizyon dizileri, reklamlar ve dijital platformlarda kamera karşısına geçen çocuklar çoğu zaman “oyuncu”, “yetenek” ya da “geleceğin yıldızı” olarak tanımlanıyor. Ancak bu tanımların gerisinde uzun çalışma saatleri, yoğun set temposu, eğitim hakkının aksaması, performans baskısı ve ekonomik ilişkiler içerisinde şekillenen bir emek süreci bulunuyor.
Akış’ın yeni kitabı, çocuk oyunculuğu ile çocuk işçiliği arasındaki sınırı sorgularken, çocukların medya sektöründe hangi koşullarda çalıştırıldığını sınıfsal ve emek merkezli bir perspektifle inceliyor. Kitapta Yeşilçam döneminden günümüz televizyon dizilerine ve dijital platformlara uzanan süreçte çocuk emeğinin geçirdiği dönüşüm ele alınıyor. Ayrıca Cumhuriyet dönemindeki çocuk hakları ile çocuk işçiliği ile ilgili hukuki gelişmeler ve Uluslararası Çocuk Hakları sözleşmeleri karşılaştırmalar yapılarak 1918 yılında Sovyetler Birliğinde çıkarılan Moskova Çocuk Hakları Bildirgesi de Rusça çevirisi ile çalışmada yerini alıyor.
Çalışma aynı zamanda medya sektöründeki üretim ilişkilerini, ailelerin ekonomik konumunu, yapım şirketlerinin emek politikalarını ve çocukların şöhret üzerinden metalaştırılmasını tartışmaya açıyor. Çocuğun emeğinin “yetenek”, çalışmasının ise “kariyer fırsatı” olarak sunulmasının ardındaki ekonomik ilişkiler görünür hale getiriliyor.
Kitabın temel sorusu ise oldukça açık:
Çocuk oyuncu mu, çocuk işçi mi?
Sınıfın Görünmeyenleri – Setlerde Çalışan Çocuk İşçiler*, çocuk emeğinin yalnızca fabrika, tarla, atölye ya da sokakta aranamayacağını; kültür ve medya endüstrisinin de çocuk emeğinin metalaştırıldığı çalışma alanlarından biri olduğunu ortaya koyuyor.
Özgür Hüseyin Akış, yeni kitabıyla çocukların kamera önündeki görünürlüğünün arkasında kalan emeği tartışmaya açarken, medya sektörünün “ışıltılı” dünyasının görünmeyen sınıfsal ilişkilerine dikkat çekiyor.
Kamera çocuğu görünür kılıyor; kitap ise emeğini görünür kılmayı amaçlıyor.
