CHP’DEN EKONOMİDE ÜÇ CEPHELİ UYARI: FON VURGUNU, SANAYİDE DURGUNLUK, ÜRETİCİDE ALARM!
“Siyasi ahlak yasası çıkarılmalı” çağrısı yapan CHP Ekonomi Politika Kurulu, Türkiye ekonomisindeki yapısal sorunlara dikkat çekti. Sanayide üretimin 2024’ten bu yana yerinde saydığını, istihdamın niteliğinin bozulduğunu savunan Kurul, yeni Hal Yasası için de üreticiyi güçlendirecek düzenlemelere destek verdi. Türkiye ekonomisinin gündemindeki tartışmalara ilişkin CHP Ekonomi Politika Kurulu’ndan dikkat çeken üç başlıklı değerlendirme geldi. Fon tartışmalarından sanayideki durgunluğa, güvencesiz istihdamdan üreticinin pazardaki konumuna kadar uzanan açıklama, yalnızca ekonomik göstergeleri değil, Türkiye’deki yönetim, denetim ve piyasa ilişkilerini de tartışmaya açtı. CHP’nin açıklamasında en sert mesaj ise fon vurgunu başlığı altında gündeme getirilen kamu otoritesi, bürokrasi, siyaset ve sermaye ilişkilerine yönelik eleştiriler oldu.
FON TARTIŞMASINDA SİYASETÇİYE AÇIK ÇAĞRI: SİYASİ AHLAK YASASI ÇIKARILMALI!
CHP Ekonomi Politika Kurulu, fon vurgunu olarak nitelendirdiği gelişmelerin, kirli sermaye ilişkileri ile bürokrasi ve siyaset arasındaki çıkar bağlarının tehlikelerini ortaya çıkardığını savundu. Açıklamada, düzenleyici kurumlarla düzenlenen piyasa aktörleri arasındaki mesafenin ortadan kalkmasının, kamu gücü ile özel çıkarların iç içe geçmesine zemin hazırladığına dikkat çekildi. Kurul, yaşananların yalnızca ekonomik bir sorun olarak değerlendirilemeyeceğini, toplumsal ve siyasal alanda da ciddi bir arınma ihtiyacını ortaya koyduğunu belirtti. CHP’nin bu başlıktaki en önemli önerisi ise siyasi ahlak yasasının çıkarılması oldu. Tüm siyasi partilere uzlaşma çağrısı yapan Kurul, siyasetin finansmanı, kamu gücünün kullanımı ve çıkar ilişkilerinin denetlenmesi konusunda daha şeffaf ve hesap verebilir bir düzen kurulması gerektiği mesajını verdi.
SANAYİ ÜRETİYOR MU, YOKSA KÜÇÜLÜYOR MU?
CHP’nin ikinci uyarısı sanayi üretimi ve istihdamdaki dönüşüm üzerine oldu. Sanayi üretiminin 2024 yılından bu yana yerinde saydığını belirten Kurul, Türk lirasındaki reel değerlenme ve yüksek finansman maliyetlerinin özellikle emek yoğun imalat sanayisinin rekabet gücünü zayıflattığını ifade etti. Üretimdeki bu durgunluğun istihdam yapısını da değiştirdiğine dikkat çekilen açıklamada, toplam istihdam içerisinde sanayinin payının gerilediği, hizmet sektörünün payının ise hızla arttığı vurgulandı. Ancak asıl tehlikenin yalnızca sektörler arasındaki değişim olmadığına işaret edildi. Yeterli süreyle çalışma imkânı bulamayan, zamana bağlı eksik istihdam edilen kişilerin sayısındaki artışın, çalışma hayatında güvencesizlik ve gelir kaybı riskini büyüttüğü belirtildi. CHP’ye göre Türkiye’nin önündeki mesele yalnızca daha fazla istihdam yaratmak değil, aynı zamanda nitelikli, güvenceli ve yeterli gelir sağlayan işler oluşturmak.
YENİ HAL YASASINDA ÜRETİCİ ÖNCELİĞİ: ARACILARIN SAYISI AZALMALI!
CHP Ekonomi Politika Kurulu’nun üçüncü gündem maddesi ise yeni Hal Yasası teklifi oldu. Kurul, üreticinin pazardaki konumunu güçlendirecek, haklarını koruyacak ve tedarik zincirindeki gereksiz maliyetleri azaltacak düzenlemelere destek verdi. Özellikle komisyoncudan komisyoncuya, aynı hal içerisinde ise tüccardan tüccara satış ve devir işlemlerinin sınırlandırılmasına yönelik düzenlemelerin olumlu bulunduğu belirtildi. Üretici kooperatiflerinin hallerde daha fazla yer alması ve kendi hallerini açabilmelerinin önündeki engellerin kaldırılması da desteklenen başlıklar arasında yer aldı. Bu yaklaşımın temelinde ise üreticinin ürününü tüketiciye daha kısa ve daha düşük maliyetli bir tedarik zinciri üzerinden ulaştırabilmesi bulunuyor.
ÜÇ BAŞLIK, TEK SORU: EKONOMİDE KİM KAZANIYOR, KİM KAYBEDİYOR?
CHP Ekonomi Politika Kurulu’nun değerlendirmeleri üç farklı alana odaklanıyor gibi görünse de açıklamanın ortak noktasında şeffaflık, üretim, rekabet ve adil paylaşım bulunuyor. Bir tarafta kamu otoritesi ile sermaye arasındaki ilişkilerin denetlenmesi, diğer tarafta üretim gücünü kaybetme riskiyle karşı karşıya kalan sanayi ve giderek zorlaşan çalışma koşulları…
Üçüncü başlıkta ise tarladan sofraya uzanan zincirde üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi tartışılıyor. CHP’nin açıklaması, Türkiye ekonomisinin yalnızca enflasyon ve faiz üzerinden değil; üretimin niteliği, istihdamın güvencesi ve ekonomik ilişkilerin şeffaflığı üzerinden de değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Asıl soru şu: Türkiye ekonomisinde büyüyen pastadan üretici, çalışan ve toplum mu daha fazla pay alacak, yoksa mevcut ekonomik düzenin kazananları mı?
