Sesimi Duyan Var mı? Korkutan Uyarı: 6 Milyon Konut Deprem Riski Altında
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, Türkiye genelinde aktif olarak kullanılan yaklaşık 26 milyon konuttan 6-7 milyonunun deprem açısından risk havuzunda bulunduğunu belirterek, bu yapıların acilen ön incelemeden geçirilmesi ve deprem performans analizlerinin yapılması çağrısında bulundu.
Türkiye’deki yapı stokuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Hıdır Çak, bina yaşının tek başına yapı güvenliği açısından yeterli bir kriter olmadığını vurguladı.
Çak, TÜİK’in bina yaşlarına ilişkin son kapsamlı çalışmasının 2021 yılında gerçekleştirildiğini belirterek, son beş yılda inşa edilen yapılar da hesaba katıldığında Türkiye genelinde yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu ifade etti. Bu konutların bir bölümünün boş, ikinci veya üçüncü konut olarak kullanıldığını ya da satış aşamasında olduğunu belirten Çak, aktif kullanılan konut sayısının yaklaşık 26 milyon olduğunu söyledi.
Ortalama bina yaşı 25
Türkiye’de ortalama bina yaşının yaklaşık 25 olduğunu belirten Çak, özellikle eski yönetmeliklere göre inşa edilen çok katlı yapıların dikkatle incelenmesi gerektiğini ifade etti.
Çak, 1980-2000 yılları arasında yapılan yapıların risk açısından değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekerek, bu kriterler doğrultusunda yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda bulunduğunu söyledi.
Ancak bina yaşının tek başına bir yapının güvenli olup olmadığını göstermediğini belirten Çak, 1998 deprem yönetmeliği öncesinde, özellikle 1975 deprem yönetmeliğine göre inşa edilen; çok katlı, düşük kaliteli beton kullanılan veya ağır çıkmaları bulunan yapıların öncelikli olarak incelenmesi gerektiğini vurguladı.
"Ön incelemeler acilen yapılmalı"
Risk havuzunda bulunan yapıların öncelikle ön incelemeye tabi tutulması gerektiğini belirten Çak, gerekli görülmesi halinde karot ve profometre gibi teknik incelemelerin yapılması gerektiğini söyledi.
Çak, laboratuvar sonuçlarıyla birlikte binaların bilgisayar ortamında modellenerek deprem performans analizlerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Analiz sonucunda riskli olduğu belirlenen yapıların güçlendirilmesi veya güçlendirme maliyetinin yüksek olması halinde yıkılarak yeniden yapılması gerektiğini belirten Çak, çok sayıda riskli yapının bulunduğu bölgelerde ise ada veya mahalle bazlı kentsel dönüşüm uygulanması çağrısında bulundu.
"6 milyon konutun risk durumu ortaya çıkarılmalı"
Hıdır Çak, Türkiye genelinde risk havuzunda bulunduğu değerlendirilen yaklaşık 6 milyon konutun gecikmeden incelenmesi gerektiğini belirterek, "Risk analizlerinin yapılmasını, gerekirse deprem performans analizleriyle birlikte binaların gerçek risk durumlarının ortaya çıkarılmasını bekliyoruz" dedi.
Uzmanların uyarısı, Türkiye’nin deprem gerçeği karşısında yapı stokunun kapsamlı biçimde taranmasının ve riskli yapıların deprem yaşanmadan önce tespit edilmesinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
#Gündem #Deprem #DepremRiski #Türkiye #İstanbulDepremi #KentselDönüşüm #RiskliBina #YapıStoku #İnşaatMühendisleriOdası #TMMOB #HıdırÇak #DepremPerformansAnalizi #GüvenliKentler #Afet #İzveri
