İZVERİ

Köşe yazısı

ATATÜRK'ÜN MİRASI SİZİN, HATALARINIZ KİMSENİN Mİ?

Özgür Özel'in yeni partisi, 160 kişilik kadro, siyasi transferler, belediye başkanları ve verilmeyen özürlerin hikâyesi..

Yayınlandı: 17 Kasım 2026 13:06

Güncellendi: 17 Kasım 2026 18:20

Paylaş

ATATÜRK'ÜN MİRASI SİZİN, HATALARINIZ KİMSENİN Mİ?

Özgür Özel'in yeni partisi, 160 kişilik kadro, siyasi transferler, belediye başkanları ve verilmeyen özürlerin hikâyesi...

Siyasette bazen en çarpıcı çelişki, söylenen sözlerle yapılan tercihler arasındaki mesafede ortaya çıkar. Bir yanda Atatürk'ün mirasına, Cumhuriyet'in kurucu değerlerine, sosyal demokrasiye ve halkın değişim arzusuna sahip çıkma iddiası; diğer yanda farklı siyasi geleneklerden gelen isimlerin bir araya getirildiği yeni bir yapılanma, tartışmalı siyasi tercihler ve geçmişin hesabını vermekten kaçınan bir siyaset dili…

Elbette farklı siyasi geçmişlerden gelen insanların ortak bir gelecek hedefi etrafında buluşması başlı başına bir sorun değildir. Siyaset, geçmişteki aidiyetlerin sonsuza kadar değişmez kimliklere dönüşmesini gerektirmez. İnsanlar fikir değiştirebilir, siyasi çizgilerini sorgulayabilir, yeni bir arayışa yönelebilir. Hatta demokratik siyaset, farklı düşüncelerin ortak bir program etrafında buluşabilmesini gerektirir. Fakat burada asıl mesele, kimlerin hangi partiden geldiği değil; bu birlikteliğin hangi ilkeler, hangi program ve hangi siyasi sorumluluk anlayışı üzerine kurulduğudur.

Çünkü siyaset, yalnızca isimleri yan yana getirerek yeni bir vitrin oluşturma sanatı değildir. Bir siyasi hareketin kimliği, kurucularının biyografilerinden çok, ortak hedeflerinde, toplumsal önceliklerinde ve zor zamanlarda gösterdikleri tutarlılıkta ortaya çıkar.

160 kişilik kadro: Birliktelik mi, siyasi toplam mı?

Yeni oluşumun 160 kişilik kadrosu, Türkiye siyasetindeki farklı geleneklerin aynı çatı altında buluştuğu geniş bir siyasi yelpazeyi işaret ediyor. Milliyetçi-muhafazakâr çevrelerden merkez sağa, liberal siyasetten sosyal demokrat ve sol geleneklere uzanan farklı geçmişler söz konusu. Cemal Enginyurt'un MÇP ve MHP çizgisinden gelen siyasi geçmişi, Abdülahat Andican'ın ANAP ve İYİ Parti deneyimi, Mehmet Salih Uzun'un Demokrat Parti geçmişi, Ümit Özlale ve Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu'nun İYİ Parti'den gelen siyasi birikimleri, Seda Kaya Ösen ve Evrim Rızvanoğlu Emir'in DEVA Partisi geçmişleri bu çeşitliliğin örnekleri arasında sayılabilir.

Bu tabloyu yalnızca geçmiş aidiyetler üzerinden mahkûm etmek doğru olmaz. Fakat çeşitlilik, kendi başına bir siyasi program da değildir. Farklı geçmişlerden gelen isimleri bir araya getirmek başka, onları ortak bir siyasal düşünce etrafında bütünleştirmek başkadır.

Sorulması gereken temel soru şudur: Bu kadroyu bir arada tutan şey nedir? Ekonomik eşitsizliklere karşı ortak bir yaklaşım mı? Emek ve sermaye ilişkilerine dair tutarlı bir politika mı? Laiklik, hukuk devleti ve özgürlükler konusunda ortak bir anlayış mı? Kamucu ekonomi, sosyal devlet, eğitim ve gelir dağılımı konusunda üzerinde uzlaşılmış somut bir program mı?

Yoksa bütün bu farklılıkları bir araya getiren tek ortak payda, mevcut siyasi dengelerde kendilerine yeni bir alan açma arayışı mıdır?

Bir siyasi hareketin genişliği, düşünsel derinliğinin kanıtı değildir. Çok sayıda ismin bir araya gelmesi, toplumun farklı kesimlerini temsil etme iddiasını güçlendirebilir; ancak bu iddianın inandırıcılığı, ortak ilkelerle ve uygulanabilir politikalarla ölçülür.

Atatürk'ün mirası hiçbir siyasi kadronun mülkü değildir

Atatürk'ün mirası, dönemsel siyasi ihtiyaçlara göre sahiplenilecek bir semboller toplamı değildir. Cumhuriyet'in kurucu değerleri; aklın, bilimin, laikliğin, yurttaşlık hukukunun, ulusal egemenliğin ve çağdaşlaşma iradesinin bütünüdür.

Atatürk'ü anmak, fotoğrafını taşımak, konuşmalarda adını geçirmek elbette önemlidir. Ancak kurucu mirasa gerçek anlamda sahip çıkmak, onun siyasal ve toplumsal hedeflerini bugünün koşullarında yeniden anlamlandırmayı gerektirir.

Halkçılık, yalnızca halka hitap etmek değildir; halkın ekonomik ve siyasal karar süreçlerinde gerçek bir özne olmasını sağlamaktır. Laiklik, yalnızca bir anayasa maddesini savunmak değildir; yurttaşların inançları veya inançsızlıkları nedeniyle ayrımcılığa uğramadığı bir hukuk düzenini güvence altına almaktır. Cumhuriyetçilik, yalnızca seçim sandığını göstermek değildir; devletin bütün kurumlarının millet adına, hukuk içinde ve denetlenebilir biçimde işlemesini sağlamaktır.

Peki, sosyal devlet nerede durmaktadır? Emeklinin geçim sıkıntısı, işçinin güvencesizliği, gençlerin geleceksizliği, eğitimde fırsat eşitsizliği ve servetin dar bir kesimde yoğunlaşması karşısında nasıl bir ekonomik düzen önerilmektedir?

Atatürk'ün mirasına sahip çıkmak, bu sorulara cevap vermeden yalnızca tarihsel bir sembol üzerinden siyaset üretmekle mümkün değildir. Çünkü miras, bir isimden çok bir sorumluluktur.

Siyasi transferler ve temsil sorunu

Türkiye'de siyasi transferler uzun zamandır yalnızca partilerin değil, seçmenin de güven meselesidir. Seçmen bir adaya oy verirken yalnızca kişinin adını değil, temsil ettiğini düşündüğü siyasi çizgiyi, programı ve parti kimliğini de dikkate alır.

Elbette bir siyasetçinin parti değiştirmesi demokratik açıdan yasaklanamaz. Ancak seçmenin verdiği yetkinin hangi siyasi gerekçeyle başka bir zeminde kullanılmaya başlandığı açıklanmalıdır. Seçmen iradesine saygı, yalnızca sandıkta oy istemekle değil, o oyun temsil ettiği siyasi sorumluluğu taşımakla mümkündür.

Bir partiden seçilip başka bir siyasi yapıya geçenlerin, bu tercihlerinin gerekçesini kamuoyuna anlatması gerekir. Aynı şekilde yeni bir siyasi oluşumun da kendisine katılan isimleri yalnızca sayısal bir güç unsuru olarak değil, siyasi geçmişleri ve temsil ettikleri değerler bakımından değerlendirmesi gerekir.

Siyaset, transfer piyasasına dönüştüğünde seçmen kendisini temsil edilen değil, siyasi pazarlıkların dışında bırakılan bir unsur olarak görmeye başlar. Bu nedenle yeni oluşumun başarısı, kaç ismi bünyesine kattığıyla değil, seçmene hangi ortak hedefi ve hangi demokratik temsil anlayışını sunduğuyla ölçülecektir.

Belediyeler, fezlekeler ve siyasi sorumluluk

Mustafa Sarıgül'ün siyasi geçmişi, belediyelerde gündeme gelen yolsuzluk iddiaları ve bu iddialarla bağlantılı olarak haklarında fezleke düzenlenen milletvekilleri meselesinin önüne geçirilmemelidir. Asıl tartışma, kamu görevinde bulunmuş veya bulunan isimler hakkında ortaya atılan iddialar karşısında siyasi yapıların nasıl bir tutum aldığıdır. Hakkında soruşturma yürütülen belediye başkanları, yolsuzluk iddialarıyla kamuoyunun gündemine gelen yerel yöneticiler ve haklarında fezleke düzenlenen milletvekilleri söz konusu olduğunda iki ilke birlikte korunmalıdır: Hukukun masumiyet karinesi ve siyasetin hesap verebilirlik yükümlülüğü. Fezleke, suçun kanıtı ya da mahkûmiyet kararı değildir; iddialar bağımsız yargı süreçlerinde değerlendirilmelidir. Ancak siyasi sorumluluk, yalnızca mahkeme kararına indirgenemez. Bir siyasi hareket, kendi kadroları ve siyasi çevresi hakkında ortaya çıkan ciddi iddiaların aydınlatılmasını istemeli, şeffaflığı savunmalı ve kamu kaynaklarının kullanımında en yüksek denetim standartlarını benimsemelidir. Özgür Özel'in ve yeni oluşumun yöneticilerinin yanıtlaması gereken soru da budur: Başkalarından talep edilen hesap verebilirlik, kendi siyasi çevreleri söz konusu olduğunda da aynı kararlılıkla uygulanacak mıdır?

Aday belirlemek de siyasi sorumluluktur

Bir siyasi partinin belediye başkan adaylarını belirlemesi, yalnızca seçim kazanmak için yapılan teknik bir tercih değildir. Bu tercih, o adayların yönetim anlayışına, kamu kaynaklarını kullanma biçimine ve temsil ettikleri siyasi değerlere ilişkin bir güven beyanıdır.

Bugün CHP'den seçilip daha sonra AKP'ye geçen belediye başkanları üzerinden yürüyen tartışma da bu açıdan ele alınmalıdır. Bir belediye başkanının parti değiştirmesi kendi siyasi tercihidir; fakat seçildiği partinin ve seçmenin verdiği yetkinin nasıl değerlendirildiği de sorgulanmalıdır.

Özgür Özel'in bu geçişler karşısında yaptığı açıklamalar kadar, geçmişteki aday belirleme süreçlerine ilişkin yaklaşımı da önemlidir. Çünkü adaylar yalnızca seçmenin önüne çıkarılmaz; partinin siyasi değerlendirmesi ve onayıyla da o makamlara taşınır.

Cemil Tugay, Özlem Çerçioğlu ve Burcu Köksal gibi farklı siyasi tartışmaların merkezinde yer alan isimleri tek bir kalıba sokmak doğru değildir. Her birinin koşulları, açıklamaları ve siyasi süreçleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Ancak bu farklılıklar, aday belirleme süreçlerinin şeffaf biçimde sorgulanması gereğini ortadan kaldırmaz.

Bir siyasi liderin sorumluluğu yalnızca seçimi kazandığı gün başlamaz; seçtiği adayın siyasi performansı, temsil anlayışı ve kamu yönetimindeki tutumu karşısında da devam eder.

Öyleyse soralım: Adaylar hangi ölçütlerle belirlendi? Parti içi değerlendirme mekanizmaları ne kadar işledi? Seçmenin güvenini zedeleyen gelişmeler karşısında hangi özeleştiri yapıldı? Yanlış tercihler varsa bunların sorumluluğu kim tarafından üstlenildi?

Siyasi sorumluluk, başarıyı sahiplenip başarısızlığı başkalarına yüklemek değildir.

Yeni siyaset, eski alışkanlıklarla kurulabilir mi?

Türkiye'nin ihtiyacı, yalnızca yeni bir parti tabelası veya yeni bir siyasi kadro değildir. Türkiye'nin ihtiyacı, siyasetin dilini ve işleyişini değiştirecek bir demokratik anlayıştır.

Parti içi demokrasinin güçlendirilmesi, aday belirleme süreçlerinin şeffaflaştırılması, liyakatin esas alınması, kamu kaynaklarının bağımsız denetime açılması ve siyasi etik kurallarının istisnasız uygulanması bu dönüşümün temel şartlarıdır.

Bir siyasi hareket, kendi içindeki itirazları bastırarak demokratikleşme iddiasında bulunamaz. Farklı görüşleri yalnızca seçim dönemlerinde hatırlayıp karar süreçlerinde dar bir kadronun tercihlerini esas alarak yeni bir siyaset inşa edemez.

Demokrasi, yalnızca iktidarın denetlenmesi değildir; muhalefetin de kendisini denetime açmasıdır. Hukuk devleti, yalnızca rakiplerin haklarını savunmak değil, kendi çevresindeki isimler için de aynı hukuk güvencesini ve aynı hesap verebilirlik standardını kabul etmektir.

Yeni bir siyasi oluşumun önünde önemli bir fırsat vardır: Türkiye'nin kutuplaşmış siyasi ikliminde farklı kesimleri ortak bir demokratik program etrafında buluşturmak. Ancak bu fırsat, geçmişteki siyasi alışkanlıklar yeni bir ambalajla tekrarlandığında anlamını yitirir.

Sol, emek ve sınıf siyaseti nerede?

Sosyal demokrasi iddiasının en önemli sınavı, toplumun ekonomik bakımdan en kırılgan kesimleriyle kurduğu ilişkidir. Emekliler, asgari ücretliler, işsizler, güvencesiz çalışanlar, küçük üreticiler ve geleceğini başka ülkelerde arayan gençler…

Bunların sorunları, seçim bildirgelerinde birkaç başlıkla geçiştirilemeyecek kadar derindir.

Türkiye'de gelir dağılımı bozulurken, emeğin milli gelirden aldığı pay tartışılırken, sendikal örgütlenme zayıflarken ve emekliler geçim mücadelesi verirken sosyal demokrasi yalnızca parlamentodaki temsil üzerinden tanımlanamaz.

Sosyal demokrat bir hareket, emeğin yanında nerede durduğunu açıkça göstermek zorundadır. Taşeronlaşma, güvencesiz çalışma, sendikal haklar, vergi adaleti, kamusal eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik konularında somut öneriler ortaya koymalıdır.

Merkez sağdan, muhafazakâr çevrelerden veya liberal siyasetten gelen isimlerle ortaklık kurulabilir. Fakat bu ortaklık, emek ve sosyal adalet konularında belirsizlik üretmemelidir. Farklı siyasi geçmişler bir araya gelebilir; ancak ortak programın toplumsal içeriği açık olmalıdır.

Aksi takdirde ortaya çıkan şey, ideolojik bir yenilenmeden çok, farklı siyasi kariyerlerin aynı çatı altında toplanması olur.

Özgür Özel'in önündeki asıl sınav

Özgür Özel'in önündeki mesele, yalnızca iktidara yönelik eleştirileri sürdürmek veya yeni siyasi oluşumun kadrosunu büyütmek değildir. Asıl mesele, Türkiye'ye nasıl bir yönetim, nasıl bir ekonomi ve nasıl bir demokrasi vaat edildiğini ortaya koymaktır.

Bir siyasi lider, yalnızca rakiplerinin yanlışlarını sıralayarak kendi doğruluğunu kanıtlayamaz. Kendi tercihlerini de açıklamak, yanlışlarıyla yüzleşmek ve gerektiğinde özeleştiri yapmak zorundadır.

Aday belirleme süreçleri, siyasi transferler, belediye yönetimleri, kamu kaynaklarının kullanımı ve parti kadrolarının niteliği konusunda açık bir hesap verme kültürü oluşturulmadan yeni siyaset iddiası eksik kalacaktır.

Burada beklenen şey, her siyasi iddia karşısında peşinen suçlama yapmak değildir. Beklenen; iddiaları ciddiye almak, hukukun bağımsız işlemesini savunmak, denetim mekanizmalarını güçlendirmek ve siyasi sorumluluktan kaçmamaktır.

Çünkü demokrasi, yalnızca sandıktan çıkan çoğunluğun yönetme hakkı değil, o yönetimin her aşamada denetlenebilmesi ve hesap verebilmesidir.

Sonuç: Miras sahiplenilmez, sorumluluk üstlenilir

Atatürk'ün mirası, hiçbir partinin, liderin veya siyasi kadronun özel mülkü değildir. O miras, Cumhuriyet'in bütün yurttaşlarına ait tarihsel ve kamusal bir değerdir. Bu değere sahip çıkmanın yolu, onu siyasi tartışmalarda bir üstünlük belgesi gibi kullanmaktan değil, temsil ettiği ilkeleri yaşatmaktan geçer.

Yeni bir siyasi oluşum, geçmişteki farklılıkları bir araya getirebilir. Farklı siyasi geleneklerden gelen isimlerle ortak bir gelecek kurabilir. Ancak bunun için yalnızca yeni isimlere değil, yeni bir siyaset ahlakına ihtiyacı vardır.

Seçmene verilecek en önemli güvence, kaç milletvekilinin, kaç belediye başkanının veya kaç tanınmış siyasetçinin aynı çatı altında toplandığı değildir. Asıl güvence; kim olursa olsun herkes için aynı hukukun, aynı etik ölçülerin ve aynı hesap verme zorunluluğunun geçerli olmasıdır.

Özgür Özel'e yöneltilmesi gereken temel soru da burada düğümleniyor:

Atatürk'ün mirasına sahip çıkmak bir iddiadır; peki bu mirasın gerektirdiği halkçılığı, laikliği, kamuculuğu, dürüst yönetimi ve hesap verebilirliği kendi siyasi tercihlerinizde de gösterebilecek misiniz?

Çünkü Atatürk'ün mirası sizin olabilir; ama geçmişteki hataların, bugünkü tercihlerin ve yarın verilecek hesabın sorumluluğu hiç kimsenin üzerinden başkasına devredilemez.

Siyasette yeni bir sayfa açmak, eski defterleri kapatmak değildir. Önce o defterleri dürüstçe okumayı gerektirir.

Yorumunuzu Yazın

Yorumlar(0)

Henüz yorum yok.

Yorumlar kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan İZVERİ sorumlu değildir. Hukuka aykırı, nefret içeren veya hakaret barındıran yorumlar kaldırılabilir.

9 dk