Dün adalet türküsü söyleyenler, bugün siyasetin konforlu koridorlarında kendi adaletlerini arıyor!
Siyaset insanın gerçek yüzünü ortaya çıkaran bir aynadır. Kimi o aynada ilkeleriyle görünür, kimi makamıyla, kimi çıkarıyla, kimi de yıllarca anlattığı değerlerin ne kadarını gerçekten taşıdığıyla… Türkiye siyasetinde en acıklı manzaralardan biri, dün meydanlarda, sahnelerde, türkülerde, deyişlerde adaletten, eşitlikten, mazlumdan ve halktan söz edenlerin; bugün siyasi hesaplar değişince bir anda dünün yol arkadaşlarını düşman ilan edebilmesidir.
Çok Ali'ler gördük, Osman çıktılar!
Bu söz, yalnızca bir siyasi kırgınlığın değil, bir ahlak ve tutarlılık sorgulamasının ifadesidir. Ali'nin adını türkülerde söylemek, Ali'nin adaletini hayatın içinde savunmak demek değildir. Deyişlerin arkasına saklanmak, insan sevgisinden söz etmek, sahnede mazlumun sesi olduğunu iddia etmek; siyasi rüzgâr değiştiğinde vicdanın da yön değiştirmesine mazeret oluşturmaz.
Arif Sağ, Tolga Sağ, Sabahat Akkiraz…
Bu isimler yıllarca yalnızca sanatçı olarak değil, belirli bir kültürel ve toplumsal hafızanın temsilcileri olarak anıldılar. Alevi kültürünün deyişlerini, türkülerini, acılarını ve itirazlarını geniş kitlelere taşıdılar. Dolayısıyla bugün sergiledikleri siyasi tutumlar da yalnızca kişisel tercih olarak görülüp geçilemez. Çünkü yıllarca temsil iddiasıyla konuşanların, temsil ettikleri değerlerle aralarındaki mesafe açıldığında bunun hesabı kamuoyu tarafından sorulur.
Elbette herkes siyasi tercihinde özgürdür. Kılıçdaroğlu'nu eleştirebilirler. CHP'yi eleştirebilirler. Başka bir siyasi oluşuma destek verebilirler. Ancak eleştiri ile siyasi linç arasındaki sınırı, fikir değişikliği ile fırsatçılık arasındaki farkı, demokratik tercih ile siyasi husumeti birbirine karıştırmamak gerekir.
Kılıçdaroğlu'na yönelik eleştiri yapacak düşünsel birikimi ve siyasi gerekçesi olan, bunu ortaya koyar. Fakat eleştirinin yerini öfke, gerekçenin yerini düşmanlık, siyasi tartışmanın yerini geçmişi karalama alıyorsa, insan ister istemez başka sorular sormaya başlar.
Bu kadar öfkenin altında gerçekten bir fikir mi var, yoksa yeni siyasi iklimde eski bağlardan kurtulmanın hesabı mı?
SAZIN TELİNDEN BELEDİYENİN SAHNESİNE…
Sanatçıların belediyelerde konser vermesi, festivallere katılması, kültür etkinliklerinde yer alması elbette doğal. Sanat emektir; sanatçı da emeğinin karşılığını almalıdır. Ancak kamu bütçesiyle yapılan organizasyonlar söz konusu olduğunda, sanat ile siyaset arasındaki ilişkiyi sorgulamak da vatandaşın hakkıdır.
Belediyelerin kültür-sanat bütçeleri kimin için, hangi ölçütlerle ve nasıl dağıtılıyor?
Sahneye çıkan isimler sanatın niteliğine göre mi seçiliyor, yoksa siyasi yakınlıkların, dostlukların, ilişkilerin ve dönemsel ittifakların oluşturduğu görünmez bir ağ mı belirleyici oluyor?
Aynı isimler siyasi iklimin değiştiği dönemlerde de aynı organizasyon çevrelerinde, aynı belediye sahnelerinde, aynı siyasi merkezlerin etkinliklerinde görünüyorsa, kamuoyunun bunu sorgulaması neden rahatsızlık yaratıyor?
Kamu kaynakları kişisel dostlukların, siyasi sadakatlerin veya ilişki ağlarının ödül sistemine dönüşmemelidir.
Kimseye doğrudan bir çıkar ilişkisi isnat etmiyoruz. Ancak siyasi tavırlarla kamusal organizasyonlar arasındaki ilişkinin şeffaf olması gerektiğini söylüyoruz. Çünkü kamu bütçesi, siyasi yakınlığın ödüllendirildiği bir sadakat kasası değildir. Belediyelerin kültür-sanat etkinlikleri, sanatçılar arasında siyasi aidiyete göre dağıtılan bir imtiyaz alanı olmamalıdır.
İnsanların aklına soru geliyorsa, bunun cevabı öfkeli açıklamalarla değil, şeffaflıkla verilir.
Siyasi saf değiştirmek bir hak olabilir. Fakat yeni siyasi merkezlerde görünür olmak, yeni belediye yönetimleriyle yakınlık kurmak, yeni organizasyonlarda yer almak ve geçmişteki siyasi ilişkileri bir anda düşmanlığa dönüştürmek de ister istemez etik bir tartışma doğurur.
Siyasetin yeni kapıları açıldığında eski ilkeler neden bu kadar kolay kapanıyor?
ALEVİLİK SİYASİ HUSUMETİN KILIFI DEĞİLDİR!
Alevilik, hiçbir partinin tapulu malı değildir. Hiçbir sanatçının kişisel siyasi tercihi Alevi toplumunun ortak iradesi değildir. Hiçbir siyasetçinin Alevi kimliği, bütün Alevilerin siyasi olarak aynı yerde durması gerektiği anlamına gelmez.
Ama Alevi kültürünün tarihsel değerlerini, deyişlerini, ozanlarını, inanç hafızasını yıllarca kamusal alanda temsil etmiş insanların, siyasi hesaplaşmalarında bu kültürün temel değerlerini de hatırlamaları beklenir.
Adalet!
Eşitlik!
Rızalık!
Haksızlığa karşı durmak!
Güç karşısında eğilmemek!
Bunlar yalnızca sahnede söylenecek güzel sözcükler değildir. Bunlar insanın siyasi tercihlerini de sınayan değerlerdir.
Ali'nin adını anıp adaletin ölçüsünü siyasi düşmanlığa göre belirlemek; Ali'nin adını türkülerde taşıyıp vicdanı siyasi konjonktüre göre susturmak, kültürel mirası temsil etmek değil, o mirasın içini boşaltmaktır.
Alevilik bir siyasi partiye övgü, başka bir siyasetçiye nefret üretmek için kullanılabilecek bir kimlik değildir. İnanç ve kültür, siyasi hesapların dekoruna dönüştürüldüğünde geriye yalnızca semboller kalır; değerler ise sahneden çekilir.
KILIÇDAROĞLU'NU ELEŞTİRMEK BAŞKA, DÜŞMANLAŞTIRMAK BAŞKA!
Kemal Kılıçdaroğlu eleştirilebilir. Siyasetinin sonuçları tartışılabilir. Liderliği, seçim stratejileri, politikaları ve siyasi tercihleri sorgulanabilir. Bunların hiçbirine itirazımız yok.
Ancak dün aynı siyasi mücadelede yer almış, aynı partinin çatısı altında siyaset yapmış, aynı siyasi değerler etrafında konuşmuş insanların bugün Kılıçdaroğlu'na karşı geliştirdikleri dili anlamak için yalnızca siyasi eleştirilerine bakmak yetmiyor. O dilin dozuna, geçmişle kurdukları ilişkiye, bugün kendilerini konumlandırdıkları yere de bakmak gerekiyor.
Bir siyasetçiyi eleştirmek için onu şeytanlaştırmak zorunda değilsiniz.
Bir liderin yanlışlarını anlatmak için geçmişini bütünüyle silmek zorunda değilsiniz.
Bir siyasi tercihi savunmak için dün birlikte yürüdüğünüz insanları ahlaken mahkûm etmek zorunda değilsiniz.
Fakat bazıları için siyasi tartışma, fikirlerin yarıştığı bir alan olmaktan çıkmış; eski yol arkadaşlarını itibarsızlaştırmanın, yeni siyasi çevrelere mesaj vermenin, yeni pozisyonlar için geçmişi yeniden yazmanın aracına dönüşmüş gibi görünüyor.
İşte tam da burada insanın aklına siyasi samimiyet sorusu geliyor.
Dün Kılıçdaroğlu'nun yanında bulunurken hangi düşünceleri savunuyordunuz?
Bugün ona düşmanlık ederken hangi düşünsel gerekçelerle hareket ediyorsunuz?
Dün yanlış bulmadığınız şeyleri bugün neden bir anda siyasi suçlamaya dönüştürüyorsunuz?
Sizin fikirleriniz mi değişti, yoksa siyasi adresiniz mi?
Bu sorulara açık, tutarlı ve ikna edici cevaplar vermek yerine yalnızca öfke üretmek, geçmişin muhasebesinden kaçmaktır.
SİYASETTE SAF DEĞİŞTİRMEK SERBEST, VİCDANI DEĞİŞTİRMEK ZORUNLU DEĞİL!
Türkiye siyasetinde ne yazık ki siyasi pozisyon değişikliği çoğu zaman düşünsel bir dönüşümden çok, yeni güç merkezlerine yönelme biçiminde yaşanıyor. Dün bir siyasi liderin yanında fotoğraf verenler bugün başka bir liderin yanında görünmek için eski liderlerini yerden yere vurabiliyor. Dün savundukları ilkeleri bugün unutabiliyor, dün ortak mücadele dedikleri şeyi bugün kişisel hesaplaşmaya dönüştürebiliyorlar.
İnsanların siyasi tercihi değişebilir. Ama her değişikliğin arkasında bir düşünce, bir gerekçe, bir hesaplaşma, bir öz eleştiri olması gerekir.
Eğer dün savunduğunuz değerlerden vazgeçtiyseniz, neden vazgeçtiğinizi anlatın.
Eğer dün desteklediğiniz liderin yanlışlarını bugün fark ettiyseniz, hangi yanlışları gördüğünüzü açıklayın.
Eğer siyasi çizginiz değiştiyse, yeni çizginizin düşünsel temelini ortaya koyun.
Ama geçmişinizi inkâr ederek, eski yol arkadaşlarınızı düşmanlaştırarak, siyasi öfkeyi bir kimlik gösterisine dönüştürerek yeni bir meşruiyet aramayın.
Çünkü siyasetçinin de sanatçının da en büyük sermayesi yalnızca itibarı değil, tutarlılığıdır.
Tutarlılık yoksa, geriye yalnızca dönemsel pozisyonlar kalır.
Dönemsel pozisyonlar çoğaldıkça, insanın geçmişte söylediği sözlerin değeri de azalır.
ÇOK ALİLER GÖRDÜK, OSMAN ÇIKTILAR!
Çok Ali'ler gördük.
Ali'yi sahnede söylediler.
Ali'yi deyişlerde anlattılar.
Ali'nin adaletini, sevgisini, eşitliğini, insanlığını dillerine doladılar.
Ama siyasi rüzgâr değişince, dün savundukları insanlara bugün düşman kesildiler. Dün ortak mücadele dedikleri şey bugün bir anda değersizleşti. Dün aynı siyasi çatı altında bulundukları insanları bugün en ağır sözlerle hedef alırken, kendi geçmişlerinin muhasebesini yapmayı unuttular.
Belki de sorun Ali'nin adını çok söylemekte değil; Ali'nin adaletini ne kadar yaşamakta.
Belki de sorun türkü söylemekte değil; türkülerin anlattığı vicdanı siyasetin çıkar hesaplarına teslim etmekte.
Belki de sorun siyasi tercih değiştirmekte değil; tercih değiştirirken geçmişte savunduğunuz değerleri de beraberinizde değiştirmekte.
Çok Ali'ler gördük, Osman çıktılar!
Sazın sesiyle vicdanın sesi aynı şey değildir.
Sahnede söylenen her türkü, hayatta savunulan her değerin kanıtı değildir.
Alkış, insanın haklı olduğunu göstermez.
Belediye sahnesi, siyasi sadakatin ölçüsü değildir.
Yeni siyasi adres, eski çelişkileri ortadan kaldırmaz.
Ve insan, ne kadar güzel türkü söylerse söylesin, siyasi çıkarların karşısında vicdanını susturmuşsa, söylediği türkünün içindeki adalet duygusunu da kaybetmiş demektir.
Ali'nin adını söylemek kolay. Ali'nin adaletini çıkarın, siyasetin, makamın ve ilişkilerin karşısında savunmak zor.
Biz çok Ali'ler gördük.
Ama asıl görmek istediğimiz, türkülerinde Ali'yi anlatan değil; hayatında adaleti savunan insanlardır.
Çünkü insanın kim olduğu, sahnede söylediğiyle değil; çıkarı ile vicdanı karşı karşıya geldiğinde hangi tarafta durduğuyla belli olur.





