CHP’DE MAHKEME KORİDORLARI, ÖRGÜTTE SESSİZLİK!
Bir partinin geleceğini mahkemeler belirlememeli. Peki, o partinin üyeleri kendi geleceklerini ne kadar belirleyebiliyor?
CHP yine bir kurultay tartışmasının, bir mahkeme dosyasının, bir meşruiyet kavgasının ortasında.
Bir tarafta yargı süreçlerinin siyasi müdahaleye dönüşebileceği endişesi, diğer tarafta parti içi demokrasinin yıllardır bir türlü çözülemeyen sorunları var.
İşin tuhafı, herkes demokrasiden söz ediyor. Herkes örgüt iradesine saygı istiyor. Herkes halkın egemenliğini savunuyor.
Ama sıra kendi partisinin üyelerine söz hakkı vermeye gelince, o büyük demokratik heyecan birden kayboluyor.
Demokrasi, başkalarından talep edilip kendi örgütünden esirgenebilecek bir ayrıcalık değildir.
CHP’nin kurultayına ilişkin iddialar yargının konusudur. Suçlamalar delillerle değerlendirilir, kararlar hukuk içinde verilir. İddia mahkûmiyet değildir. Siyasi hesaplaşmaların yargı eliyle yürütülmesi de kabul edilemez.
Fakat burada başka bir soru daha var:
Bir partinin iç işleyişi gerçekten demokratikse, neden her kurultaydan sonra kazananların meşruiyeti, kaybedenlerin sadakati ve delegelerin iradesi yeniden tartışılıyor?
Sorun yalnızca kimin genel başkan seçildiği değil. Sorun, genel başkanı seçen düzenin nasıl kurulduğu.
Üyelerin doğrudan etkili olamadığı, adaylıkların dar çevrelerde şekillendiği, delegeliğin zaman zaman siyasi bağlılık üzerinden anlam kazandığı bir yapıda sandığın bulunması tek başına demokrasiye yetmez.
Çünkü demokrasi yalnızca oy kullanmak değildir. Aday olabilmek, itiraz edebilmek, hesap sorabilmek ve gerektiğinde yönetimi değiştirebilmektir.
Robert Michels, demokratik örgütlerin bile zamanla küçük yönetici grupların hâkimiyetine girebileceğini anlatırken önemli bir tehlikeye işaret etmişti: Örgüt büyüdükçe yönetim profesyonelleşir, kararlar merkezileşir ve üyeler giderek seyirciye dönüşür.
CHP’nin de kendisine sorması gereken soru budur:
Örgüt, siyasetin öznesi mi, yoksa yönetimin ihtiyaç duyduğunda hatırladığı bir onay makamı mı?
Parti yönetimleri değişebilir. Genel başkanlar gelir, gider. Kurultaylar kazanılır, kaybedilir. Ancak aynı örgüt kültürü korunuyorsa değişen yalnızca koltuklarda oturan insanlardır.
Daha vahimi, parti içindeki her eleştirinin bir süre sonra taraf seçmeye zorlanmasıdır.
Ya mevcut yönetimden yanasınızdır ya da karşısındasınızdır.
Ya eski genel başkanı savunuyorsunuzdur ya da yenisini.
Sanki üçüncü bir ihtimal yokmuş gibi!
Oysa üçüncü ihtimal, belki de en önemli olanıdır: Kişilere değil ilkelere bağlı kalmak.
Bir yönetimin yanlışını eleştirmek, önceki yönetimin doğruluğunu kanıtlamaz. Önceki yönetimin hatalarını göstermek de bugünkü yönetimi eleştiriden muaf tutmaz.
CHP’nin ihtiyacı yeni bir sadakat yarışması değil; üyelerin iradesini yönetimlerin üzerinde tutacak demokratik bir düzendir.
Gerçek ön seçim, şeffaf üyelik süreçleri, adil adaylık koşulları, hesap verebilir yöneticiler ve itiraz hakkının güvence altına alınması bu yüzden önemlidir.
Üstelik bütün bunlar yalnızca parti içi meseleler değildir.
Türkiye’yi demokratikleştirme iddiasındaki bir siyasi partinin, kendi üyelerine sunduğu demokrasi ülkeye vaat ettiği düzenin de sınavıdır.
Halktan hesap verme yetkisi isteyenler, önce kendi örgütlerine hesap vermeyi öğrenmelidir.
Ve artık şu gerçeği kabul etmek gerekir:
CHP’nin geleceğini mahkeme salonlarında aramak ne kadar yanlışsa, örgüt iradesini genel merkez koridorlarına hapsetmek de o kadar yanlıştır.
Çünkü bir partinin demokrasisi, iktidara geldiğinde ne yapacağını anlattığı kürsülerde değil, kendi üyelerine bugün nasıl davrandığında anlaşılır.
Son söz mü?
CHP’nin asıl meselesi hangi genel başkanın koltuğunu koruyacağı değil, o koltuğun üzerinde örgütün iradesinin bulunup bulunmadığıdır.
Mahkeme kararları hukuki uyuşmazlıkları çözebilir. Ama hiçbir mahkeme, bir siyasi partiye eksik olan demokratik kültürü kazandıramaz.
O kültürü yaratacak olan, susturulmuş bir örgüt değil; konuşan, sorgulayan ve karar veren üyelerdir.
Hakan URUN
12 Kasım 2026
