CHP'NİN YENİLENME PROGRAMI NASIL UYGULANMALI?
Yukarıdaki önerilerin uygulanabilmesi için CHP'nin bir siyasi reform takvimi oluşturması gerekir. Parti içi dönüşüm ile ülke yönetimine yönelik politika üretimi birbirini tamamlayan aşamalar hâlinde yürütülmelidir.
- Kurumsal durum tespiti ve reform
Yapılması Gerekli Çalışma | Gereklilik |
|---|---|
Parti örgütünün incelenmesi | Örgütsel durum raporu ve değerlendirilmesi |
Aday belirleme sisteminin incelenmesi | Liyakat ve etik yönergesi ve uygulanması |
Belediye yönetimlerinin değerlendirilmesi | Yerel yönetimler performans raporu |
Parti içi demokrasi | Üyelik ve seçim reformu |
Toplumsal temsil | Temsil yeterliliği ve yetkinlik araştırması |
- Politika belgelerinin tamamlanması
Beş ana politika kurulu çalışmaya başlamalıdır:
Ekonomi, üretim ve gelir dağılımı.
Demokrasi, hukuk ve kamu yönetimi.
Eğitim, sağlık ve sosyal devlet.
Bilim, teknoloji, sanayi ve çevre.
Dış politika, güvenlik ve afet yönetimi.
Her kurulun hazırladığı politika belgesi şu unsurları içermelidir:
Sorunun tanımı.
Mevcut durumun verilerle analizi.
Yasal düzenleme ihtiyacı.
Uygulama sorumluluğu.
Bütçe maliyeti.
Finansman kaynağı.
Uygulama takvimi.
Başarı ölçütleri.
CHP'nin tüzüğünde gölge kabine ve her bir gölge bakanın başkanlığında politika kurulları oluşturulmasına ilişkin düzenlemeler zaten bulunmaktadır.
Dolayısıyla burada önerilen, yeni bir yapı kurmaktan çok mevcut mekanizmaların etkin çalışmasını sağlamaktır. Bu kurullar yalnızca rapor hazırlayan birimler olarak kalmamalı; kendi alanlarında veri temelli politika üretmeli, önerilerini maliyet ve finansman analizleriyle birlikte kamuoyuna açıklamalı, uygulama takvimi ve başarı ölçütleri belirlemelidir.
Parti Meclisi bu çalışmaların siyasi denetimini yapmalı; her yıl kamuoyuna açık bir performans değerlendirmesi yayımlamalıdır.
- Toplumsal katılım ve uygulama denetimi
Türkiye'nin farklı bölgelerinde düzenli politika toplantıları yapılmalıdır. Ancak toplantıların sonunda yalnızca sonuç bildirgesi yayımlamak yeterli görülmemelidir.
Hangi önerinin programa alındığı, hangisinin neden alınmadığı ve hangi düzenlemenin ne zaman gerçekleştirileceği açıklanmalıdır.
Bunun yanında parti yönetimi her yıl bir kurumsal performans raporu yayımlamalıdır.
Bu raporda genel merkez, milletvekilleri, belediye başkanları ve yerel örgütlerin faaliyetleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
CHP'NİN ÖNÜNDEKİ RİSKLER VE ÇÖZÜLMESİ GEREKEN ÇELİŞKİLER
Bir siyasi yenilenme programı yalnızca hedefleri değil, bu hedeflerin önündeki engelleri de tanımlamalıdır.
CHP'nin özellikle aşağıda ana başlıklar hâlinde belirtilen konularda dikkatli olması gerekir.
- Yenilenme söylemi eski siyasi alışkanlıklarla sürdürülemez
Yeni bir parti programı hazırlanması, eski yönetim alışkanlıklarının kendiliğinden değişeceği anlamına gelmez.
Eğer adaylar yine kişisel ilişkilerle belirleniyor, parti içi kararlar dar gruplar tarafından alınıyor ve başarısızlıkların hesabı sorulmuyorsa programın uygulama gücü sınırlı kalır.
Bu nedenle kurumsal reformların ilk uygulama alanı CHP'nin kendisi olmalıdır.
- Parti içi hesaplaşma ile kurumsal arınma birbirine karıştırılmamalıdır
Partinin geçmişinde görev almış yöneticilerin ve farklı siyasi grupların varlığı, tek başına bir sorun olarak değerlendirilmemelidir. Asıl ölçüt, kişilerin geçmişte hangi grupta bulunduğu değil, hangi görevleri nasıl yerine getirdiğidir.
Somut yanlışlar ve etik ihlaller incelenmeli, ancak siyasi farklılıklar tasfiye gerekçesi yapılmamalıdır.
- Popüler vaatlerle mali sürdürülebilirlik arasında denge kurulmalıdır
Emekli aylıklarının artırılması, vergilerin azaltılması, sosyal yardımların genişletilmesi ve kamu yatırımlarının artırılması gibi vaatlerin hepsinin bir bütçe karşılığı vardır.
CHP'nin ekonomik programı bu maliyetleri açıklamalıdır. Bir politika önerisinin toplumsal açıdan yararlı olması, finansman sorununun göz ardı edilebileceği anlamına gelmez.
- Toplumsal uzlaşma ile siyasi kimlik arasında denge sağlanmalıdır
Farklı toplumsal kesimlere ulaşmak amacıyla partinin temel ilkelerinin belirsizleşmesi de, yalnızca kendi geleneksel seçmen tabanına hitap etmesi de temsil kapasitesini sınırlayabilir.
Bu nedenle ortak siyasi zemin, Cumhuriyetin temel değerleri, demokratik hukuk devleti, laiklik, eşit yurttaşlık ve sosyal adalet üzerinden kurulmalıdır.
- Yerel yönetim başarısı ile ülke yönetimi kapasitesi ayrıştırılmalıdır
Bir belediyenin başarılı olması, merkezi yönetimin bütün sorunlarını çözebilecek kadro ve kurumsal kapasitenin hazır olduğu anlamına gelmez.
Merkezi yönetim; para politikası, maliye, dış politika, savunma, enerji, sosyal güvenlik ve ulusal güvenlik gibi çok daha geniş sorumluluklar taşır.
CHP'nin belediye deneyimini ülke yönetimine aktarabilmesi için merkezi kamu yönetimine ilişkin uzmanlık ve uygulama kapasitesini ayrıca geliştirmesi gerekir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
C – SONUÇ: CHP NASIL BİR SİYASİ YENİLENME GERÇEKLEŞTİRMELİ?
CHP'nin mevcut durumu karşısında yenilenmesi, yalnızca geçmişte yapılan hataların tartışılması veya mevcut yöneticilerin değiştirilmesi olarak ele alınmamalıdır.
Asıl mesele, partinin hangi toplumsal kesimlerin taleplerini temsil edeceğini, hangi ekonomik düzeni savunacağını, Cumhuriyetin temel değerlerini günümüz koşullarında nasıl yaşatacağını ve ülkeyi hangi yönetim anlayışıyla yöneteceğini açıklamasıdır.
Bir siyasi partinin iktidar iddiası, yalnızca seçim kazanma hedefinden ibaret değildir. Bu iddia, ülkenin geleceğine ilişkin sorumluluk üstlenmek anlamına gelir.
CHP açısından tartışmanın merkezinde de bu sorumluluk bulunmalıdır. İhtiyaç duyulan dönüşüm, üç alanın birlikte ele alınmasını gerektiriyor.
Birinci alan: İdeolojik yenilenme.
Cumhuriyetin kuruluş değerleriyle çağdaş sosyal demokrasi anlayışı arasında tutarlı bir düşünsel bütünlük kurulmalıdır.
İkinci alan: Toplumsal temsilin genişletilmesi.
İşçiler, emekliler, çiftçiler, küçük esnaf, sanayiciler, gençler, kadınlar ve orta gelirli kesimlerin ekonomik ve toplumsal talepleri parti politikalarına gerçek anlamda yansıtılmalıdır.
Üçüncü alan: Kurumsal yenilenme.
Liderlik, delege sistemi, aday belirleme, belediye yönetimleri, etik ve denetim mekanizmaları kişisel ilişkilerden bağımsız, liyakat ve hesap verebilirlik esasına göre yeniden düzenlenmelidir.
Bu üç alanın ortak paydası, CHP'nin ülke yönetimine ilişkin iddiasını kendi örgütsel uygulamalarıyla desteklemesidir.
