KURAKLIK DOĞANIN, ÇİFTÇİNİN YOKSULLUĞU SİYASETİN ESERİ!
Gökyüzünden yağmur bekleyen çiftçi, devletten mucize değil; üretmeye devam edebileceği bir düzen bekliyor!
Antalya’da dünya iklim krizini konuşuyor.
Aydın’ın Söke ilçesinde ise çiftçi, toprağına ne ekeceğini hesaplıyor.
Bir tarafta uluslararası zirveler, iklim taahhütleri, sürdürülebilirlik bildirgeleri…
Diğer tarafta mazot, gübre, elektrik, sulama faturaları ve giderek ağırlaşan borçlar.
Ne büyük çelişki! Dünya iklim krizine çözüm ararken, çiftçi kendi toprağında ayakta kalmanın yolunu arıyor!
Reuters’ın 9 Kasım tarihli araştırmasına göre Türkiye’de 2026 yılı kütlü pamuk üretiminin yüzde 38 azalması bekleniyor. Söke’de pamuk ekim alanları yaklaşık yüzde 60 daralmış durumda.
Bunlar yalnızca tarımsal istatistikler değil.
Her rakamın arkasında üretimden uzaklaşan bir çiftçi, belirsizleşen bir geçim kaynağı ve geleceği sorgulanan bir köy var.
Üstelik mesele yalnızca yağmurun yağmaması değil.
Türkiye’de kullanılan suyun yaklaşık yüzde 79’u tarıma gidiyor. Sulama altyapısındaki verimsizlikler ise önemli kayıplara neden oluyor.
Peki bu tablo karşısında sorumluluğu yalnızca çiftçinin omuzlarına bırakabilir miyiz?
Kuraklık doğanın gerçeği olabilir; ama çiftçinin kuraklık karşısında çaresiz bırakılması siyasi tercihlerin de sonucudur!
Elbette iklim değişikliğini tek başına bir hükümet yaratmadı. Yağışı kararnameyle artırmak da mümkün değil.
Ancak suyun nasıl yönetileceğine, hangi havzada ne üretileceğine, sulama yatırımlarının ne zaman yapılacağına ve çiftçinin nasıl destekleneceğine siyaset karar verir.
İşte sorumluluk burada başlar.
Devletin görevi çiftçiye yalnızca daha az su tüketmesini söylemek değildir.
O dönüşümü gerçekleştirebilmesi için gerekli altyapıyı, finansmanı ve teknik desteği sağlamaktır.
Çünkü sermayesi olmayan çiftçiye modern sulama sistemi kurmasını söylemek, işsiz birine neden çalışmadığını sormak kadar kolaydır!
Üstelik çiftçinin üretimden çekilmesinin bedelini yalnızca çiftçi ödemez.
Tarladaki kayıp, fabrikadaki üretimi etkiler.
Üretimdeki daralma, istihdamı baskılar.
Kırsaldaki geçim sıkıntısı, göçü hızlandırabilir.
Ve sonunda bütün bu sorunlar kentlerdeki hayat pahalılığına ve toplumsal eşitsizliğe yeni yükler ekler.
Bir ülkenin tarımı zayıfladığında yalnızca tarlalar değil, ekonomik bağımsızlığı da kırılganlaşır!
Burada iktidarın tarım politikalarını sorgulamak kadar muhalefetin alternatiflerini de tartışmak gerekiyor.
CHP, çiftçiye yalnızca daha fazla destek vaat etmekle yetinmemeli.
Havza bazlı üretim planlamasını, su yönetimini, kooperatifleşmeyi, alım güvencelerini ve tarımsal finansmanı bütünlüklü bir programla anlatmalı.
Çünkü tarım politikası, seçim meydanlarında çiftçinin elini sıkmaktan ibaret değildir.
Toprağın, suyun ve üreticinin geleceğini birlikte planlamaktır.
Siyaset felsefesinin en eski sorularından biri şudur: Devlet kimin için vardır?
Bugün bu sorunun yanıtını bir çiftçinin sulama kanalında, boşalan köylerde, artan üretim maliyetlerinde aramak gerekiyor.
Antalya’daki iklim zirvesinin başarısı da yalnızca imzalanan bildirgelerle ölçülmemeli.
Söke’deki çiftçinin gelecek yıl toprağını ekip ekemeyeceğiyle de ölçülmeli.
Çünkü çevreyi korumakla üreticiyi korumak birbirinin alternatifi değildir.
Toprağı korurken çiftçiyi kaybederseniz, geriye sürdürülebilir bir tarım değil, sürdürülebilir bir yoksulluk kalır!
Ve son söz:
Yağmur yağmadığında gökyüzüne bakarız. Ama çiftçi toprağını terk ettiğinde dönüp siyasete bakmak zorundayız!
Çünkü kuraklık tarlayı kurutur; yanlış politikalar ise bir ülkenin geleceğini!
Hakan URUN
9 Kasım 2026
