SEÇMENİN OYU KİMİN EMANETİNDE?
Parti değiştiren belediye başkanları, onları aday gösterenler ve siyasette kaybolan güven…
Demokrasilerde sandık yalnızca bir seçim aracı değil, seçmenle seçilen arasında kurulan bir güven sözleşmesidir. Seçmen oyunu verirken sadece bir kişiye değil, onun temsil ettiği siyasi anlayışa, ilkelere ve geleceğe ilişkin vaatlere de destek verir.
31 Mart 2024 yerel seçimlerinde CHP çatısı altında seçilen çok sayıda belediye başkanının daha sonra iktidar partisine geçmesi, üzerinde düşünülmesi gereken bir siyasi tablo ortaya çıkardı. Kasım 2026'da basına yansıyan haberlerde bu sayının yaklaşık 40'a ulaştığı belirtiliyor.
Burada iktidar partisine geçişlerin gittikçe artması kadar, seçmenin iradesine gösterilen saygı da önem arz etmektedir. Bir belediye başkanının parti değiştirmesi hukuken mümkündür. Ancak hukuken mümkün olan her davranış, siyasi ve ahlaki bakımdan da doğru kabul edilemez.
CHP'nin laiklik, sosyal adalet, hukuk devleti ve demokrasi ilkelerine inanarak oy veren vatandaşın, seçtiği belediye başkanını karşı siyasi safta görmesi ciddi bir güven kaybına yol açabilir. O aday için emek veren, kapı kapı dolaşan, sandık başında bekleyen parti örgütlerinin ve gönüllülerin hayal kırıklığı da göz ardı edilemez.
Elbette parti değişikliklerinin nedenleri farklı olabilir. İdeolojik ayrılıklar, yerel yönetimlerin ihtiyaçları, siyasi gelecek hesapları veya baskı iddiaları her olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Ancak hangi gerekçeyle olursa olsun, seçmene açıklama yapmak ve hesap vermek demokratik sorumluluğun gereğidir.
Tartışmanın yeterince üzerinde durulmayan bir diğer boyutu ise bu kişileri aday gösterenlerin sorumluluğudur.
Bu belediye başkanları gökten zembille inmedi. Birileri onları önerdi, değerlendirdi ve aday gösterdi. Parti yönetimleri ve örgütleri bu isimlerin arkasında durarak seçmenden oy istedi.
Dolayısıyla yalnızca parti değiştirenleri eleştirmek yeterli değildir. Adayları belirleyen genel merkez yöneticilerinin, Parti Meclisinin ve yerel örgütlerin de kendi kararlarını değerlendirmesi gerekir.
Aday belirlerken seçim kazanma ihtimalinin yanı sıra siyasi geçmişin, ilkelere bağlılığın, liyakatin ve kamu ahlakının ne ölçüde dikkate alındığı önemlidir. Çünkü anketlerde önde çıkmak, güvenilir bir siyasetçi veya başarılı bir belediye başkanı olmanın garantisi değildir.
Hiç kimse bir adayın gelecekteki davranışlarını kesin olarak öngöremez. Ancak benzer olaylar tekrarlandığında yalnızca kişileri değil, onları seçen sistemi de sorgulamak gerekir. Siyasette hesap verebilirlik, yanlış yapanlar kadar, yanlışların ortaya çıkmasını kolaylaştıran karar mekanizmalarının da sorumluluk üstlenmesini gerektirir.
Bu nedenle CHP'nin parti değiştirenleri eleştirmekle yetinmeyip, aday belirleme süreçlerini gözden geçirmesi, eksiklikleri açıkça ortaya koyması ve benzer sorunları önleyecek kurumsal düzenlemeler yapması gerekiyor.
Asıl ihtiyaç, şeffaf bir aday belirleme sistemi, güçlü bir siyasi etik anlayışı ve gerçek bir hesap verebilirlik kültürüdür.
Siyasette kaybedilen bir belediye sonraki seçimde yeniden kazanılabilir. Ancak seçmenin sarsılan güvenini yeniden kazanmak çok daha zordur.
Seçmenin oyu hiç kimsenin kişisel mülkü değildir. O oy bir emanettir. Emanete sahip çıkamayan siyaset ise er ya da geç seçmenin güvenini kaybeder.





